Tajemnice bursztynu

INDEX   AN GALERIA  GALERIA BURSZYTYNU

Galeria bursztynu & boutique

   “...Gdy ciepła ojczyzna bursztynowej sosny z jej morzami zastygła, zziębła i wymarzła pod lodowcem straszliwej grubości, on tylko sam ocalał żywy płyn drzewa zmarłego.

Stefan Zeromski: Wiatr od morza (1922)

   BURSZTYN - SKARB DAWNYCH MORZ w Polsce, gdzie znaczenie bursztynu w kulturze i sztuce ma wspaniałe i odległe tradycje, a udokumentowane dziś bogate zloża dają, nadzieję na długi jeszcze rozwój bursztynnictwa.
Stwierdzenie, ze bursztyn jest kopalną żywicą, co jednoznacznie określa jego organiczne pochodzenie, dla nikogo już nie jest tajemnicą.
Trudniej zrozumieć proces przetworzenia się żywicy w bursztyn.

   Znamy wprawdzie schematy tłumaczące pozbywanie się ze swieżej żywicy składników lotnych (czego wynikiem jest jej twardnienie) wiemy o procesach izo- i polimeryzacji czy utleniania, wiemy że pewien udział w tych procesach mają bakterie ale nauka stale jeszcze nie może znaleźć jednoznacznego modelu chemizmu powstawania bursztynu.

   Bursztyn baltycki, inaczej zwany s u k c y n i t e m, odznacza się zawartością kwasu bursztynowego od 3 do 8%. Ta właśnie zawartość kwasu bursztynowego jest właściwością sukcynitu, która stawia go najwyżej wsród innych żywic kopalnych. Inne żywice kopalne, których w przyrodzie zidentytikowano już ponad setkę nie zawierają wcale, albo jedynie poniżej 3% tego kwasu.
Tylko niektóre z nich nadają, się również do obróbki.

   Mimo wielu znanych parametrów jak choćby skład elementarny - C: 61 -81 %, H: 8,5-11 %, O: około 15% i S: do 0,5% - twardość: 199-290 megapaskali albo 2,0-2,5 w skali Mohsa, gęstość 0,96-1,096 g/cm3, temperatura topnienia: 287-300 C, współczynnik załamania swiatła 1,539-1,542, a także czysty zapach żywiczny.

   Jednoznaczną identyfikację bursztynu baltyckiego uzyskuje się dziś metodą spektroskopii absorpcyjnej w podczerwieni. Bogate dzieje bursztynu od lepkiej żywicy w bursztynodajnym lesie, aż do bryłki znajdowanej na plaży złożyły się na wyjątkowy urok polskiego bursztynu bałtyckiego. W porownaniu z bursztynem wydobywanym w kopalniach sambijskich, który przez 40 milionow lat przeleżał w środowisku konserwującym - to jest w złożu "niebieskiq ziemi" pod poziomem wody gruntowej - jest on zdecydowanie piękniejszy.
Złożyły się na to procesy wietrzenia, które w sposób naturalny wzbogaciły urode bursztynu. Naturalny bursztyn bałtycki jest kamieniem ozdobnym, żywym. Wszystkie procesy, które sprawiły, że lepka żywica zastygła aż tak mocno, że możemy ją, dziś obrabiać i polerować, jeszcze się nie zakończyły.

   W drodze do plaż Morza Bałtyckiego, z którym błędnie kojarzymy powstanie bursztynu (wszak Baltyk ma dopiero 10 000 lat. a bursztyn - co najmniej 40 milionow!), żywica przenoszona przez rzeki musiała trafić do dawnych mórz, aby w środowisku wody słonej ulec kolejnym zmianom i z żywicy przemienić się w bursztyn.